Herkese selamlar. Bu haftaki bültenimizde ekonomide yeni bir paradigma olarak adlandırılan, dijital dünyada bulunan okuyucularımızın daha önce duymuş olabilecekleri yaratıcı ekonomisine yakından bakıyoruz. İyi okumalar ve bol ilhamlı yaratımlar dileriz!
Yaratıcı Ekonomisi Nedir?
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2021 yılını Sürdürülebilir Kalkınma İçin Uluslararası Yaratıcı Ekonomi Yılı ilan etmişti. Peki son zamanlarda sıkça duyduğumuz yaratıcı ekonomisi tabiri ne anlama geliyor?
Haziran 2021 tarihli Deloitte’in Yaratıcı Ekonomi’nin Geleceği raporunda yaratıcı ekonomi sektörü 3 adımda tanımlanıyor:
- Fikri mülkiyetin üretimini ve kullanımını yönlendiren
- Bireysel yaratıcılık yoluyla gelir kazanılıp, istihdam yaratılabilen
- Çeşitli meslekleri içeren bir ‘’ekosistem.’’
Bu ekosistemde içerik üretiminden finansa, komünite yönetiminden reklam platformlarına kadar birçok alan yer alıyor. Yaratıcı ekonomi, dijital ekonomideki paradigma değişikliği olarak anılıyor ve gig ekonomisiyle kesiştiği birçok nokta bulunuyor. Gig ekonomisinde pastanın en büyük dilimi %14 ile yaratıcılara ait.
Gig Ekonomisi Nedir?
Gig ekonomisi, kuruluşların ve bağımsız çalışanların kısa süreli çalışma düzenlemeleriyle meşgul olduğu bir serbest piyasa sistemini ifade ediyor. Gig kelimesi ise işin kısa süreli ve geçici olmasına vurgu yapıyor.
Bu ekonominin kapsadığı çalışma türleri şunlar:
- Freelancerlar
- Danışmanlar
- Bağımsız çalışanlar
- Belirli bir süre için çalışanlar
O zaman biz susalım, biraz da veriler konuşsun!
Biraz Veri
- Amerika’da gig ekonomisi kapsamında çalışanların %44’ünün birincil gelir kaynağını bu kapsamdaki işleri oluşturuyor. Dahası, tam zamanlı çalışanların %64’ü bir yan iş (side hustle) yapmak istiyor.
- İncelenen 9 ekonomiye göre, yaratıcı ekonomisi yaklaşık 20 milyon kişiyi istihdam ediyor. Ülkemizdeki yaratıcı istihdamı da giderek artıyor.
- Bu 9 ülke için yaratıcı ekonomisi trendlerine baktığımızda Japonya’nın toplam istihdama oranla %10-14 oran ile yaratıcı istihdamında başı çektiğini görüyoruz. Türkiye’de ise bu oran %2.
- Gumroad’un Kurucusu Sahil Lavingia’nın 2021 başında açıkladığı verilere göre, bir önceki sene yaratıcıların Gumroad üzerinden $142 milyon gelir elde ettiğini paylaştı.
- Ekim 2020’de yaratıcı ekonomisi alanına $850 milyonluk yatırım yapıldı.
- Bu yatırımlarda başı çeken girişim, aldığı 155 milyon dolar yatırım ile yaratıcılar için abonelik platformu sunan Patreon oldu.
- UNESCO’nun raporuna göre yaratıcı endüstriler yılda 2,25 milyar dolar gelir elde ediyor.
Bir Eleştiri
Axios yazarı Sara Fischer, yaratıcı ekonominin medyayı demokratikleştirmesinin beklendiğini ancak içerik oluşturucuların küçük bir bölümünün hala en fazla geliri elde ettiğinin ortaya çıktığını söyledi.
Fischer, Patreon, Buy Me A Coffee, OnlyFans gibi yeni bahşiş ve mikro ödeme özelliklerinin daha küçük içerik oluşturucuların ödeme almasını kolaylaştıracağını umduğunu söyleyerek sözlerini şunlarla destekledi:
Video: Twitch’te kazananların büyük çoğunluğu bu yıl şimdiye kadar 120 dolardan az para kazandı.
Haber Bültenleri: Substack’teki ilk on yayın toplu olarak yılda 20 milyon dolardan fazla abonelik geliri sağlarken, daha az popüler olan haber bültenleri genellikle on binler düzeyinde kazanıyor.
Podcastler: Apple ve Spotify’daki yeni içerik oluşturucu programları aracılığıyla podcast gelirlerini genişletme çabalarının daha fazla içerik oluşturucunun ödeme almasına yardımcı olacağını ummakla birlikte, podcast reklam gelirlerinin büyük çoğunluğunu podcastten para kazananların ilk %1’i oluşturuyor.
Sosyal: TechCrunch’tan bir raporun, Twitter’ın insanların en sevdikleri içerik oluşturuculara bahşiş vermelerine olanak tanıyan yeni “Süper Takipçiler” özelliğinin ilk iki haftasında yalnızca 6.000 dolar getirdiğini buldu.
Gelir dağılımının tüm dünyada olduğu gibi yaratıcı ekonomisinde de eşit olmadığını biliyoruz. Bunu yukarıda paylaştığımız Gumroad verileri doğruluyor. Web 3’ün gelir dağılımıyla ilgili iddiaları belki de bu durumu tersine döndürebilir.
Yaratıcının Yolu
Twitter ile Twitch’in eski ürün müdürü ve şu anda Reddit’in product lead’i olan Peter Yang’in yaratıcı ekonomisi üzerine yazdığı bültende bu dünyaya giriş yapmak isteyenlere hiyerarşik bir yol sunuyor.
Yaratıcı Ekonomiye Dahil Olmak İçin 3 Adım
Yayınlayın: Başlamak için içerik oluşturucuların bir niş bulması ve sık sık yayınlaması gerekir. Çoğu içerik oluşturucu, bir kitle bulmadan önce pes eder, bu nedenle motive olmak ve tükenmişlikten kaçınmak çok önemlidir.
Büyütün: Bir kitleyi büyütmek için içerik oluşturucuların neyin işe yaradığını anlaması, hayranlarla etkileşimde bulunması ve diğer içerik oluşturucularla ortak çalışması gerekir.
Para Kazanın: Para kazanmak için içerik oluşturucuların birden fazla gelir akışı eklemesi ve bir işletmeyi nasıl yöneteceklerini öğrenmesi gerekir.
Peter Yang, ihtiyaçların bir hiyerarşi oluşturduğunu söylüyor. Bu düşüncesini ise içerik oluşturucuların genellikle daha yüksek bir seviyeye geçmeden önce daha düşük seviyeli bir ihtiyacın üstesinden gelmeleri gerektiğine bağlıyor. Yaratıcı ekonomiye adım atmak için bültenin bu sayısını okumanızı tavsiye ediyoruz.
Yaratıcılar İçin Platform Önerileri
Yazı: Kendi blogunuzu açabilir, Medium’da yazı içeriği üretebilirsiniz. Twitter’da threadler oluşturarak David Perell, Dickie Bush gibi isimlere katılabilirsiniz.
Dijital Ürünler: E-kitap, veri tabanı, bilgi ürünü gibi opsiyonları Gumroad platformunda değerlendirebilirsiniz. Gumroad’un Paypal engeline takılmanız halinde, kendi websiteniz üzerinden Lemon Squeezy kullanarak Paypal kullanıcılarından da ödeme alabileceğinizi unutmayın.
Podcast: Anchor, Spotify, Spreaker, Apple, Google gibi platformlarda podcastlerinizi yayınlayabilirsiniz.
Video: Twitch, Youtube, Instagram ve TikTok video konusunda başı çeken platformlar.
Bülten: Revue, Mailer Lite ve Substack platformlarını bülten yazmak için tavsiye ediyoruz.
Komünite: Circle, Discord, Telegram, Kommunity, Slack gibi araçları komünite inşa etmek düşünebilirsiniz.
Biraz İlham: Türkiye’den Yaratıcılar
Doğal taş üzerine oluşturduğu desen ve resimleri Etsy üzerinden satarak gelir elde elden Mihriban Menteş
E-kitap satarak para kazanan Fatih Güner
Tasarladığı illustrasyonları Etsy ve Instagram üzerinden satışa çıkaran Elmira Art kurucusu Irmak Engün
Notion üzerinde yapılan E-Commerce Checklist adlı bilgi ürününün yaratıcıları Umut Sönmez ve Yücel Faruk Şahan
Cut The Whole Book isimli çocuk aktivite kitabının yaratıcısı Tuğba Kaplan Kaya
Yaratıcı Ekonomiye Dair Podcastler / Videolar
Aposto’nun Quando podcastinden bir bölüm: Yaratıcı Ekonomi ve Only Fans
Peter Yang’ın Katıldığı Creator Kit podcasti: Peter Yang on the Creator Hierarchy of Needs
Yaratıcı Ekonomisi Kulübü: Creator Economy Club
Yaratıcı Ekonomisi Nedir: What is the creator economy?
Yaratıcı Komüniteleri
Etsy üreticileri için Etsy İle Gelir topluluğu
Öğrenciler için Notion: Notion For Students
Türkiye’den yaratıcı topluluğu: Komünite
Web 3 yaratıcıları için Türkçe topluluk: Vebüç
Topluluk oluşturma platformu sunan: Kommunity
Video yaratıcıları için: Youtube Creators
No Code geliştiriciler için: Makerpad
Sıfırdan Globale İş İlanları
Appcircle – Support Engineer
BoostRoas – Digital Analytics Manager
APPS – Software Developer
Decktopus – Full Stack Engineer
Yayında olan tüm iş ilanlarını buradan görüntüleyebilirsiniz.
Not: Bültenimizde ve tablomuzda yer almasını istediğiniz iş ilanları için şu formu doldurabilirsiniz.
Sıfırdan Globale Fırsatları
Tüm Sıfırdan Globale fırsatlarını buradan görüntüleyebilirsiniz.
Podcast Bölümlerimiz
Sıfırdan Mobil Uygulama Geliştirme #13: Gelir Elde Etmek İçin Olmazsa Olmazlar
Sıfırdan Mobil Uygulama Geliştirme serisinin bu bölümünde Atlas – Vocabulary Builder uygulamasını geliştiren Görkem Çağlar Sayan ile bağımsız uygulama geliştirici için gelir etmeye giden yolda olmazsa olmazları konuştuk.
130 – Endüstriyel Akıllı Eldivenler Üreten Thread In Motion
Sıfırdan Globale podcastinin bu bölümünde endüstriyel akıllı eldivenler üreten Thread In Motion’ın Kurucu Ortağı ve CEO’su Kadir Demircioğlu’nu konuk ettik.
131 – Noyan Alperen İdin İle 1.5 Yılda 100 Bin Kullanıcıya Ulaşan Decktopus’un Hikayesi
Sıfırdan Globale podcastinin 131. bölümünde üniversite 2. sınıftayken girişimciliğe atılan Noyan Alperen İdin’i konuk ettik. İdin, İYTE Girişimcilik Kulübü’ndeki arkadaşlarıyla birlikte Dektopus’u kuruyor ve ekip 1.5 yılda 100.000 kullanıcıya ulaşıyor.
Bize Patreon hesabımız üzerinden bireysel veya kurumsal olarak destek verebilirsiniz.
Bir Eleştiri bölümündeki illüstrasyon: Rae Cook/Axios
wpDiscuz